
Neşir edilen: 12.06.2026
Tebigatyň täsinligi: Eýranyň gülgüne köli meşhurlyk gazanýar
Jemgyýetçilik torlarda Eýranyň Fars welaýatynda, Şiraz şäheriniň golaýynda ýerleşýän Maharlu köli barada düşürilen wideolar uly meşhurlyk gazanýar. Bu suw howdany özüniň adaty bolmadyk açyk gülgüne we käte bolsa lowurdap duran gyzyl reňki bilen dünýäniň syýahatçylaryny hem-de tebigat söýüjilerini haýran galdyrýar.
Ylmy taýdan çemeleşilende, kölüň beýle üýtgeşik reňke eýe bolmagy onuň düzüminde ýaşaýan Dunaliella salina atly mikrosuwotularynyň ýaşaýyş işjeňligi bilen baglanyşyklydyr. Yssy tomus möwsüminde suw çalt bugaryp, howdanyň duzlulygy ýokarlanýar. Hut şeýle duzly şertlerde bu mikroorganizmler karotinoidler toparyna degişli bolan «astaksantin» pigmentini işjeň öndürip başlaýarlar. Bu tebigy madda bolsa suwuň reňkiniň gülgüne öwüşginde görünmegini üpjün edýär.
Maharlu köli diňe bir reňki bilen däl, eýsem pasyllara görä üýtgeýän häsiýeti bilen hem täsindir. Ýaz we güýz pasyllarynda ýagynlaryň hasabyna suwuň derejesi galyp, kölüň reňki adaty gök öwüşgine öwrülýär. Gurakçylyk döwründe bolsa suw çekilip, kölüň ýüzi ap-ak duz gatlagy bilen örtülýär.
Eýranyň iň uly duzly howdanlaryndan biri bolan Maharlu köli göçüp-gonýan guşlaryň, aýratyn-da, şol ýerdäki mikrosuwotular bilen iýmitlenýän gyzylgazlar (gyzylinjikler) üçin möhümdir. Bu sebit baý biologik dürlüligi sebäpli döwlet tarapyndan aýratyn goralýar.